Humor………van de koude grond


Centraal in het denken van de arts Galenos (Γαληνός 129-199) stond het gedachtengoed van Hippocrates‘ theorie dat het menselijk lichaam gevuld is met 4 lichaamssappen (Latijn: humores van het enkelvoud humor = sap, vocht) te weten:

1) bloed 
2) gele gal
3) zwarte gal
4) slijm

Deze sappen hadden volgens Galenos de volgende eigenschappen: “koud , warm, droog, vochtig” en volgens hem was de juiste therapie die therapie die tegengesteld was aan de (symptomen) van de ziekte; dus als iemand het koud had (verkouden was) en een loopneus had, dan gebruikte men medicijnen en voedsel die verwarmden en het drogen bevorderden.

Heel lang tot zelfs ver in de 19e eeuw werd (ook) verondersteld dat een teveel van een bepaald sap verantwoordelijk was voor iemands gemoedstoestand. De persoonlijkheidstypen werden ingedeeld op basis van hun Griekse en Latijnse benamingen:
1) bloed – Latijn: sanguin 
2) gele gal – Grieks: κίτρινη χολή (kietrienie cholie)
3) zwarte gal – Grieks: van μελάγχολος (melancholos) – μέλας zwart + χολή 
4) slijm – Grieks: φλέγμα (flegma)- slijm

en zo had je dus de volgende persoonlijkheidstypen of temperamenten:

1) Het sanguïnische type (energiek) 
2)Het cholerische type (opvliegend).
3)Het melancholische type (zwartgallig /zwaartillend).
4)Het flegmatische type (koel en traag).

Nu gaat het bij Dàt is Grieks voor mij! natuurlijk om de taal, dus wil ik even stilstaan bij “ons” woord “melancholiek” dat dus van het Griekse μέλας + χολή komt. 
Het woordje μέλας moet je niet verwarren met μελάς (honingverkoper) – μελάσα (melasse, dat etymologisch afstamt van het woordje “mel”(honing) en dat alles behalve “zwart” is…..). Hoewel in het Nieuwgrieks het woordje voor zwart μαύρος is (andere basisvormen μαύρη,μαύρο) komen we dit woordje nog veel tegen, wat te denken van o.a. το μελάνι – de inkt of η μελανιά – de blauwe plek of η μελανίνη waar ons woordje “melanine” (pigment) van afstamt. Nou vraag ik mij af zou Melania Trump vroeger zwartharig geweest zijn?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*